Ważne w przygotowaniu dobrej strategi zwalczania szkodników w jagodowych

Ochrona roślin jagodowych przed szkodnikami w uprawach polowych, w polskich warunkach najczęściej opiera się na chemicznych środkach ochrony roślin. Produkcja pod osłonami pozwala na wprowadzanie na większą skalę metod biologicznych, ale ciągle jest to niewielka skala, a warunki klimatyczne nie gwarantują skuteczności metod biologicznych w produkcji „pod gołym niebem”.Dużym utrudnieniem dla ogrodników jest ograniczona ilość zarejestrowanych środków ochrony roślin do zwalczania szkodników, zwłaszcza takich jak przędziorki, wielkopąkowiec porzeczkowy czy roztocz truskawkowiec. W ostatnich latach często stosowany był akarycyd oparty na substancji fenpiroksymat, który często był jedynym dopuszczonym środkiem do ochrony przed przędziorkami i innymi roztoczami. Takie jednostronne stosowanie może prowadzić do narastania odporności szkodników na tę substancję i po kilku latach produkt może stać się nieskuteczny. W takich sytuacjach należy stosować strategię antyodpornościową, która pozwoli na utrzymanie skuteczności środków ochrony roślin przez wiele lat. Dzięki nowej rejestracji produktu Envidor® 240 SC możliwe jest budowanie programów ochrony opartych na fenpiroksymacie i Envidorze 240 SC oraz wykorzystywanie metod alternatywnych takich jak oleje parafinowe i nawozy siarkowe, które umiejętnie stosowane również ograniczają populacje szkodników. Na uwagę zasługują również wprowadzone w ostatnich sezonach do sprzedaży produkty o działaniu mechanicznym jak Siltac czy Emulpar. Te nowe insektycydy o specyficznym sposobie działania, w prowadzonych doświadczeniach bardzo dobrze wspomagały Envidor 240 SC w programach ochrony przed przędziorkami i innymi roztoczami. 

W zwalczaniu szkodników należy pamiętać, że niektóre insektycydy pomimo różnych nazw handlowych, zawierają substancje o podobnym sposobie działania, co podnosi ryzyko narastania odporności szkodników na ich substancje. Od wielu lat w porzeczkach, a od roku 2013 również m.in. w malinach można stosować Calypso® 480 SC do ochrony m. in przed mszycami i pryszczarkami. W roku 2015 Calypso 480 SC uzyskało rozszerzenie rejestracji m. in. o zwalczanie szkodników w ochronie aronii oraz zwalczanie muszki plamoskrzydłej (Drosophila suzukii) w różnych gatunkach upraw jagodowych i drzew owocowych.

Bayer Malinowe Factory 2016-page-005Rejestrację w uprawach jagodowych ma również środek zawierający substancję aktywną acetamipryd, który ma odmienną nazwę handlową, ale każdy z tych produktów należy do tej samej grupy chemicznej. Stosowanie ich częściej niż 2-3 zabiegi w sezonie, również może prowadzić do narastania odporności szkodników na te środki. Sposobem na ograniczanie narastania odporności szkodników na stosowane środki ochrony roślin, jest stosowanie insektycydów o różnym sposobie działania. W taką strategię dobrze wpisują się programy oparte insektycydach takich jak np. Calypso 480 SC, Siltac EC, Empular 940 EC. Należy też stosować ogólne, uniwersalne zasady przydatne w strategiach odpornościowych. Na uwagę zasługuje także najnowsza rejestracja w malinach (od lipca 2016) preparatu Decis Mega 50 EW, który można obecnie stosować do zwalczania takich szkodników jak: D. suzukii, mszyce, pryszczarki, przeziernik malinowiec, a jego karencja to zaledwie 7 dni. Dotychczas produkt ten w roślinach jagodowych zarejestrowany był m.in. w porzeczkach (do zwalczania mszyc) oraz  truskawkach (do zwalczania kwieciaka malinowca). 

Ogólne zalecenia w strategiach antyodpornościowych:

  • Stosować maksymalnie 2 zabiegi w sezonie preparatami o podobnym mechanizmie działania

  • Czytać etykiety! Nie obniżać zalecanych dawek

  • Wysokie ryzyko narastania odporności szczególnie przy zwalczaniu przędziorków i mszyc

  • W programach ochrony wykorzystywać selektywne insektycydy, bezpieczne dla fauny pożytecznej, pyretroidy tylko jeśli to konieczne!

  • Insektycydy stosować na początku rozwoju populacji szkodników

  • W ochronie roślin korzystać z metod alternatywnych np. stosowanie olejów mineralnych i produktów opartych na silikonach

  • Korzystać z komunikatów o pojawie szkodników

Podsumowując, aby budować skuteczne programy ochrony roślin jagodowych należy unikać jednostronnego stosowania insektycydów. Stosować kompleksowe rozwiązania wykorzystujące różne sposoby działania, w tym działanie środków specyficznych i olejów. Prowadzić ochronę roślin zgodną z zasadami integrowanej ochrony i Integrowanej Produkcji oraz zgodną ze zdrowym rozsądkiem. Prowadzona w ten sposób ochrona będzie efektywna, pozwoli uniknąć nadmiernych kosztów i pozwoli na stosowanie wybranych środków ochrony roślin również w przyszłości.

Dr Mirosław Korzeniowski, Bayer Sp. z o.o.